'Overheid moet proactief ondersteuning bieden bij schulden, niet straffen'

Zorgverzekeraars willen dat de opslag op de premie verdwijnt voor mensen die langdurig hun premie niet kunnen betalen. 

Mensen met een betalingsachterstand van meer dan zes maanden betalen een hogere premie – inclusief opslag – aan het CAK. Deze opslag is bedoeld als prikkel om hun schuld af te lossen. De wens van zorgverzekeraars om de opslag te schrappen is een mijlpaal. De opslagmaatregel miste haar doel en werkte als een straf op armoede, met stress en gezondheidsklachten tot gevolg, stelt Gert-Jan Heinsman van GKGZ. Als de afschaffing werkelijkheid wordt, heeft dit effect op circa 194.000 verzekerden die premie aan het CAK betalen.

De regeling waar deze opslag deel van uitmaakt moet wél worden behouden: deze zorgt er juist voor dat mensen verzekerd blijven voor de basisverzekering, ondanks een langdurige premieachterstand. Dat wordt gezien als een belangrijk maatschappelijk voordeel en biedt toegang tot zorg.

Alleen het afschaffen van de opslag lost de schuldenproblematiek niet op. Zorgverzekeraars stellen daarom voor om de zorgpremie direct te verrekenen met de zorgtoeslag. Niet iedereen die recht op zorgtoeslag heeft, vraagt deze aan. Uit recent onderzoek van Haagse Beek blijkt dat we zorgtoeslag automatisch kunnen toekennen. Dit voorkomt dat kwetsbare burgers door angst voor fouten of administratieve complexiteit toeslagen mislopen.

Dit vraagt om een fundamentele omslag: minder blind vertrouwen op zelfredzaamheid en meer proactieve dienstverlening. Dat is niet betuttelend, het tegendeel is waar. Als duidelijk is dat mensen vaardigheden missen om alles zelfstandig te regelen, dan verwaarlozen we deze groep juist als we ze niet helpen.