Consumentenstichting SMC zegt ‘Klaarnu’ tegen Klarna’s 'achteraf betalen'

Met Klaarnu start Stichting Massaschade & Consument (SMC) een collectieve actie tegen Klarna. Volgens de stichting overtreedt het bedrijf op grote schaal de regels voor consumentenkrediet met zijn 'achteraf betalen' diensten, zoals 'koop nu, betaal later' en 'betaal later in 14 of 30 dagen'. Consumenten krijgen daardoor te maken met onterechte vorderingen, extra kosten en oplopende schulden, stelt SMC. De stichting eist dat Klarna die onterechte kosten terugbetaalt aan consumenten. 
 
Volgens SMC-voorzitter Lucia Melcherts wil haar stichting met de actie consumenten en minderjarigen beschermen. “Natuurlijk kunnen de diensten van Klarna voelen als een handig extraatje. Maar het gaat feitelijk gewoon om een lening. Daarvoor gelden strenge regels, en die zijn er niet voor niets. Met Klarna kunnen mensen te maken krijgen met onbedoelde extra kosten en kunnen ze zelfs in de financiële problemen komen”
 
Wie betaalt met Klarna’s ‘koop nu, betaal later’, gaat een kredietovereenkomst aan. Daar horen strenge wettelijke waarborgen bij: een toets op kredietwaardigheid, heldere informatie over kosten en risico's (zoals “let op, geld lenen kost geld”), en extra bescherming voor kwetsbare consumenten. Volgens SMC leeft Klarna die verplichtingen niet na. De stichting verwijt het bedrijf dat het geen toereikende kredietwaardigheidstoets uitvoert, consumenten onvoldoende informeert over de risico's van het krediet, en slordig omgaat met betwiste vorderingen, retourzendingen en fraudegevallen. Ook konden minderjarigen te makkelijk gebruik maken van de diensten.
 

De zorgen van SMC staan volgens de organisatie niet op zichzelf. Klachteninstituut Kifid deed dit jaar twee bindende uitspraken waarin het oordeelde dat Klarna bij 'achteraf betalen' niet aan de regels voor consumentenkrediet voldeed — in beide zaken werden de kredietovereenkomsten vernietigd. Het betekende voor die consumenten dat de verplichting tot betaling van het aankoopbedrag en de extra kosten met terugwerkende kracht kwamen te vervallen. Consumentenorganisaties en media melden bovendien al langer klachten over 'spookfacturen', onduidelijke communicatie en aanmaningen voor bedragen die consumenten zeggen niet verschuldigd te zijn.
 
Vooral jongeren lopen risico. De Autoriteit Financiële Markten registreerde in 2023 bijna 600.000 iDEAL-betalingen via rekeningen op naam van minderjarigen die te herleiden waren tot aanbieders van 'buy now, pay later'. Voor SMC is dat het bewijs dat leeftijdscontrole en effectieve bescherming ontbreken.
 
Met de actie wil SMC laten vaststellen dat Klarna wettelijke verplichtingen heeft geschonden. Ook eist de stichting compensatie voor de bedragen die consumenten volgens haar onterecht aan Klarna betaalden, zoals aankoopbedragen en extra kosten als herinneringskosten, boetes en incassokosten. In totaal gaat het naar schatting van de stichting om meer dan 500 miljoen euro dat Klarna terug moet betalen aan Nederlandse consumenten.
 
SMC geeft de voorkeur aan een oplossing in overleg en heeft Klarna daarom uitgenodigd om in overleg te gaan. Tegelijk gaat de voorbereiding van de rechtszaak door. In de Verenigde Staten loopt inmiddels een vergelijkbare collectieve procedure tegen aanbieders van 'buy now, pay later'.