Securitisatiemarkt steeds breder; woninghypotheken verliezen terrein

De samenstelling van de Nederlandse securitisatiemarkt is de afgelopen jaren stevig veranderd, blijkt uit nieuwe cijfers van DNB. Bestond deze voorheen vooral uit woninghypotheken, tegenwoordig is de mix van gesecuritiseerde leningen een stuk breder.

In totaal steeg het aandeel van andere leningen dan hypotheken in de periode 2020-2025 van 12% tot 29%, waarbij hun uitstaande bedrag bijna verdubbelde tot € 8,5 miljard. Het gaat dan bijvoorbeeld om autoleningen en consumentenkredieten.

Van oudsher bestaat de Nederlandse securitisatiemarkt grotendeels uit verpakte woninghypotheken die op financiële markten worden verhandeld. Sinds het hoogtepunt in 2007 is de omvang van deze securitisaties sterk afgenomen, onder meer door strengere regelgeving en gunstigere andere financieringsvormen. Daarbij spelen met name ook de gedekte obligaties (‘covered bonds’) met woninghypotheken als onderpand een rol, die Nederlandse banken sindsdien zijn gaan uitgegeven. 

Om afgesloten leningen te (her)financieren of de risico's daarvan over te dragen, kunnen kredietverstrekkers geld ophalen door obligaties aan beleggers te verkopen. Dat kan bijvoorbeeld in de vorm van securitisaties. Daaronder wordt hier verstaan de bundeling van eerder verstrekte leningen en de herverpakking daarvan als obligaties via speciaal daarvoor opgerichte ondernemingen. In dit bericht wordt gekeken naar de uitstaande omvang daarvan. Dat is het verschil tussen ooit uitgegeven securitisaties (obligaties) en aflossingen daarop. Bovendien gaat het hierbij uitsluitend om securitisaties die aan beleggers zijn verkocht (en niet zelf zijn gehouden).

De securitisatiemarkt kan een rol spelen in een Europese kapitaalmarktunie ter stimulering van investeringen, zoals genoemd in het Draghi-rapport ‘The future of European competitiveness’. Met securitisaties kunnen namelijk risico's worden gespreid en kan geld worden vrijgemaakt voor nieuwe investeringen.

De daling van gesecuritiseerde woninghypotheken is nog sterker als uitsluitend wordt gekeken naar woninghypotheken voor eigen bewoning. De securitisatie van verhuurhypotheken (hypothecaire leningen voor woningen die niet door de eigenaar zelf worden bewoond, maar worden verhuurd, ook wel ‘buy to let’ genoemd) nam in de periode 2020-2025 namelijk toe. In de afgelopen twee jaar trad hierbij echter een daling op. Dit kan worden verklaard door onder meer de toegenomen huurregulering en hogere belastingen, waardoor verhuurhypotheken minder aantrekkelijk zijn geworden.